"Quyi Chotqol GES qurilish" obyekti tasnifi.

«Toshkent viloyatining Bo’stonliq tumanidagi Chotqol daryosida “Quyi Chotqol GESini qurish» loyihasi — O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 02.05.2017 yildagi PQ-2947-sonli «2017-2021 yillarda gidroenergetikani yanada rivojlantirish chora-tadbirlari dasturi to’g’risida» gi qaroriga muvofiq amalga oshirilmoqda. , (1-band).

1.2 Tashabbuskorning (mijozning) ismi

Loyihaning tashabbuskori «O’zbekgidroenergo» AJ. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining «O’zbekgidroenergo» aksiyadorlik jamiyatini tashkil etish to’g’risida «18.05.2017 yildagi PF-5044-son Farmoni bilan tashkil etilgan.

Manzil: Toshkent sh. Navoiy, 22.

1.3 Loyihaning ko’lami, shu jumladan loyiha quvvati.

Loyiha mahalliy miqyosda O’rnatilgan quvvati 76 MVt va yiliga o’rtacha 282 million kVt /s elektr energiyasini ishlab chiqaradigan Quyi Chotqol GESi — elektr yuklari jadvalining bazaviy qismida ishlash, shuningdek eng yuqori quvvatni ishlab chiqarish uchun mo’ljallangan.

1.4 Loyihaning joylashgan joyi

Quyi Chotqol GESini qurish loyihasi Toshkent viloyatining Bo’stonliq tumanida, Toshkentdan shimoliy-sharqda, taxminan 100 km masofada amalga oshirilmoqda.

Gidroelektrostantsiyaning joylashishi Chorvoq suv omborining oqadigan joyida aniqlanadi (890.0 m belgisi).

1.5 Loyihaning maqsadi va vazifalari

Loyihaning maqsadi — O’zbekiston Respublikasining yagona elektr energiyasi tizimidagi eng yuqori yuklarni qoplash uchun muqobil manbani yaratish, arzon va ekologik toza elektr energiyasini ishlab chiqarish, yangi ish o’rinlari yaratish, issiqlik elektr stantsiyalarida (IES) yoqilg’i yoqilganda atmosferaga chiqadigan chiqindilarni kamaytirish.

Loyihaning vazifalari elektr energiyasining umumiy ishlab chiqarishida gidroenergetikaning ulushini oshirish, «O’zbekgidroenergo» AJ tizimiga kiritilgan elektr stantsiyalarining quvvatini va ishlab chiqarish hajmini oshirish, zamonaviy yuqori texnologiyali gidroelektrostantsiyani yaratishdan iborat.

1.6 Asosiy foyda oluvchilar

Loyihani amalga oshirishda asosiy foyda oluvchilar: O’zbekiston Respublikasi va «O’zbekgidroenergo» AJ. Loyihani amalga oshirish 2023 yilga qadar «O’zbekgidroenergo» AJ GES larida elektr energiyasini ishlab chiqarishni yiliga 282 million kVt.ga oshirish imkonini beradi.

1.7 Chirchiq energiya markazining hozirgi holati va rivojlanish istiqbollari haqida qisqacha ma’lumot.

Ko’rilayotgan maydonning asosiy iste’molchilari yirik sanoat iste’molchilari hisoblanadi:

— Chirchiq elektrokimyoviy zavodi;

— kaprolaktam;

— Chirchiqselmash;

— Chirchiq transformator zavodi;

— Chirchiq kommunal iste’molchilari;

— atrofdagi qishloq xo’jaligini rivojlantirish;

— Chorvoq suv omborining kurort zonalari.

Chirchiq energiyasining umumiy yuklanish dinamikasining retrospektivasi

 

  1.7.1-jadval

Yuklama

1990 y.

1995 y.

2000 y.

2005 y.

2010 y.

2012 y.

2015 y.

2016 y.

Qishki, maksimal

459

234

235

235

234

233

240

285

 

Jadvaldan ko’rinib turibdiki, 1990 yildan beri jihozning og’irligi asosan sanoat korxonalarining elektr yukining pasayishi bilan keskin kamaydi va keyingi bosqichlarda ushbu quyi darajalarda barqarorlashdi.

Maksimal 2010 va 2012 yil yoz mavsumida Chirchiq energiya markazida yuk 215 MVtni tashkil etdi.

Chirchiq energiya markazining asosiy ishlab chiqaruvchi manbalari Chirchiq va Urta-Chirchiq kaskadlarining umumiy o’rnatilgan quvvati 1 104 MVt bo’lgan gidroelektrostantsiyalari hisoblanadi, shu jumladan:

1.7.2-jadval

GES nomi, quvvati

Qish mavsumini maksimal darajada qoplashda ishtirok etish

Chorvoq GESi, 620 MVt

635 MVt

Xodjikent GES, 165 MVt

150 MVt

G’azalkent GES, 120 MVt

61 MVt

Tovoqsoy GES, 72 MVt

52 MVt

Chirchiq GES, 84 MVt

80 MVt

Oq-Qovoq 1 GES, 33,8 MVt

24 MVt

Oq-Qovoq 2 GES, 9 MVt

6,8 MVt

Jami — 1 104 MVt

Jami — 1 009 MVt

Chorvoq GESining elektr quvvati 220 kV kuchlanishda amalga oshiriladi.

Xodjikent, G’azalkent va Tovoqsoy GESlari — 110 kV kuchlanishda. Chirchiq GESi, I va II – Oqqovoq GESlari — 35 kV kuchlanishda.

 

1.8 2030 yilgacha bo’lgan davrda energiya tizimining rivojlanishining qisqacha tavsifi:

Jadvalda energiya iste’moli va quvvat tizimining yukini rivojlantirishning retrospektivasi keltirilgan.

 

1.8.1-jadval

Nomlanishi

2010 y.

2011 y.

2012 y.

2013 y.

1.

Elektr energiyasi iste’moli, milliard kVt/s

50,7

51,97

52,3

53,7

2.

Yuklama, MVt

8 054

8 052

8 260

8 516

3.

Maksimal foydalanish soatlari soni, s

6 295

6 454

6 332

6 306

 

Jadvaldan ko’rinib turibdiki, so’nggi yillarda iste’mol qilingan quvvat va yuk hajmi maksimal darajada o’smoqda.

Shu sababli, energiya tizimining rivojlanishini baholash uchun asosiy energiya sifatida energiya iste’molini rivojlantirish uchun maksimal variant qabul qilindi.

Quyi Chotqol GESi Chimyon-Chorvoq kurort dam olish maskaniga yaqin joyda joylashgan. Dam olish maskanining umumiy yuki rivojlanishning birinchi bosqichida 29,88 MVt miqdorida aniqlanadi. Ikkinchi bosqichda ortish 76 MVtni tashkil etadi. Ulangan yukning umumiy darajasi 105,9 MVtni tashkil qiladi.

O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 02.05.2017 yildagi «2017-2021 yillarga mo’ljallangan gidroenergetikani yanada rivojlantirish chora-tadbirlari dasturi to’g’risida» gi qaroriga va «2029 yilgacha gidroenergetikani uzoq muddatli istiqbolda rivojlantirish kontseptsiyasi» ga binoan Toshkent viloyatida qator yirik gidroelektrostantsiyalar qurilishi rejalashtirilgan.

 

2029 yilgacha bo’lgan davrda Toshkent viloyatidagi gidroelektrostantsiyalarning rejasi

1.8.2-jadval

GES larning nomlanishi

Quvvatni kiritish yili (MVt hisobida)

2023 y.

2024 y.

2025 y.

2026 y.

2027 y.

2028 y.

2029 y.

Quyi Chotqol GES

76

76

76

76

76

76

76

Pskem GES

 

404

404

404

404

404

404

Mulalak GES

 

 

 

 

240

240

240

Oqbuloq GES

 

 

 

 

60

60

60

Xodjikent GES

 

 

 

 

 

200

200

Yuqori-Pskem GES

 

 

 

 

 

 

200

Jami

76

480

480

480

780

980

1 180

 

Elektr energiyasini iste’mol qilish qiymatiga muvofiq, mamlakatda maksimal elektr yuklamalarining umumiy miqdori aniqlanadi.

 

 

 

1.8.3-jadval

Nomlanishi

2010 y.

2015 y.

2020 y.

2025 y.

2030 y.

1.

O’rtacha yillik o’sish sur’ati,%

0,5

2,0

3,0

3,5

3,5

2.

Elektr energiyasi iste’moli, milliard kVt/s

50,7

57,8

66,7

78,9

93,4

3.

Maksimal yuklama, MVt

8 054

9 189

10 602

11 235

13 532

 

shu jumladan Afg’onistonga o’tkazish

174

300

300

300

300

4.

Maksimal yuklamadan foydalanish soatlari, /S

6 295

6 300

6 300

6 300

6 300

                                                                        

Kundalik va yillik elektr sarf-hajmi jadvallarining tuzilishiga turli omillar ta’sir qiladi:

— maishiy va qishloq xo’jaligi sarf-hajmining ulushi;

— uy-joy kommunal xo’jaligini yangi uskunalar bilan jihozlash;

— tungi sarf-hajmining kamayishi;

— elektr mashinalarini ta’minlash hajmini barqarorlashtirish;

— va yana boshqa ko’plab tariflar.

 

Iqtisodiyot tarmoqlari bo’yicha elektr energiyasini iste’mol qilish tarkibi.

 

1.8.4-jadval

Nomlanishi

1995 y.

2000 y.

2012 y.

2015 y.

2020 y.

% da

% da

% da

% da

% da

1.

Sanoat va qurilishda

16,0/41

41,8

40,8

41,5

43,0

2.

Transport

1,3/3,4

3,5

3,0

3,2

3,5

3.

Qishloq xo’jaligi

12,5/32

31,4

20,3

18,2

15,0

4.

Kommunal va maishiy xo’jalig

9,1/23,4

23,3

35,9

37,0

38,5

5.

Umumiy sof iste’mol

38,9/100

100

100

100

100

                                                                        

             1.8.4-jadvalning tahlili shuni ko’rsatadiki, elektr energiyasini iste’mol qilish tarkibi deyarli o’zgarmaydi, chunki avvalgidek elektr energiyasini iste’mol qilishning ustivor ulushi sanoat tomonidan saqlanib qolinmoqda. Biroq, kommunal xizmatlarning ulushi o’smoqda va qishloq xo’jaligining ulushi pasaymoqda.

               Oylik maksimumlarning yillik jadvalining tahlili shuni ko’rsatadiki, eng past oylik maksimal daraja may va sentyabr oylarida, yoz oylarida, ayniqsa iyul va avgust oylarida yukning ko’payishi kuzatilmoqda, bu respublikada keng ko’lamli sug’orish va konditsionerlikning mavjudligi bilan izohlanadi. Umuman olganda, energiya tizimi yozgi maksimal yukning qish yukiga nisbati (0,93) yuqori koeffitsient bilan tavsiflanadi.

                                                                                                             

                                                                                                              «TO’PALANG HPD HOLDING» Matbuot xizmati 

Categories:

Tags:

No responses yet

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте как обрабатываются ваши данные комментариев.